جهان

پيك

                           

دو ميليون و پانصد هزار تركمن عراق به حمايت تركيه چشم دوخته اند
مناطق خودمختار تركمن ها

در عراق تقسيم شده

درعراق حدود دو ميليون و پانصد هزار تركمن زندگی مي‌كنند. يعنی نزديك به پانصد هزار تن بيشتر از رقم تركمن‌هاي ايران. آنها، بعد از كردها بزرگترين اقليت ملی را در كشور عراق تشكيل مي‌دهند، كه خواهان خود مختاری در چارچوب كشور عراق هستند و مي‌خواهند تا مانند ديگر اقوام و اقليت‌های درون كشور عراق يك فدارسيون را تشكيل دهند. اخبار مربوط به فعاليت‌هاي سياسی و خودمختاری طلبی تركمن‌هاي عراق هميشه در سايه همين فعاليت از جانب كردهای عراق قرار داشته است. بسياری از چهره‌های سياسی با سابقه تركمن در مهاجرت بسر مي‌برند و يا در زندان‌های عراق هستند. در سال 1955 صدها نفر از ميان تركمن‌ها، در جريان سركوب رژيم عراق قربانی شدند.

در جريان سياست پيگير حل خلق‌های ساكن عراق در دل حكومت مركزی و عربی اين كشور، كه تركمن‌های عراق را نيز شامل شده‌است، اسامی تركمني، نام‌هاي تركمنی شهرها و محلات تركمن نشين ممنوع است و حتی خطبه‌های نماز تركمن‌ها نيز به زبان تركمنی ممنوع است.

در سال 1959 تركمن‌های عراق اعلام جمهوری كردند، كه بدنبال آن صدها نفر قتل‌عام شدند. در شمال عراق، در منطقه مُوصل، اربيل، كركوك و ديالاج جمعيت پرشماری از تركمن‌هاي عراق زندگی مي‌كنند كه عمدتا از قوم ترك‌های آسيای مركزی و تيره "اوغوزها" هستند كه بين دو فرهنگ عرب و كرد قرار گرفته‌اند. در سال 1980 بخدت قوچاق، مسئول كانون برادری كه در سال 1960 تاسيش شده بود، به همراه عبدالله عبدالرحمان و عادل شريف توسط صدام حسين اعدام شدند و اين در حالی بود كه تركمن‌هاي دو ميليون و پانصدهزار نفری عراق بخدت قوچاق را رهبر خود مي‌شناختند.

در فروردين سال گذشته، "م.كمال ياي‌چيلي" كه بنيانگذار حزب  خلق تركمن است در كنگره‌اي بنام دولت ترك و گروه‌های ترك در شهر استانبول تركيه شركت و اعلام كرد كه دولت تركيه بايد از تركمن‌هاي كركوك و مناطق ديگر، در صورت حمله ارتش صدام حسين حمايت كند. اين آغاز فصل جديدی در مناسبات تركمن‌هاي عراق و دولت تركيه بود، كه اكنون با گسترش فعاليت سازمان‌های سياسي تركمن در مناطق كردنشين عراق به رشد خود ادامه مي‌دهد. مسعود بارزاني رهبر حزب دمكرات كردستان عراق با احتياط بيشتری در مقايسه با جلال طالبانی با تركمن‌های عراق برخورد مي‌كند و در مناطق تحت نفوذ حزب دمكرات كردستان عراق فعاليت‌هاي نظامی و پايگاه‌های نظامی تركمن‌ها محدودتر از همين فعاليت‌ها و پايگاه‌ها در مناطق تحت نفوذ جلال طالبانی است.

در همان كنگره، "كمال يای چيلي" گفت: «اگر عراق با حمله خارجی مواجه شود، اين كشور تقسيم خواهد شد. در اين تقسيم بندی منطقه جنوب شيعه نشين، مركز منطقه سنی و عرب نشين و منطقه شمال عراق در دست دولت فدراتيو بارزانی قرار خواهد گرفت. وی معتقد است كه در شمال عراق شهرهای "منديلي"، "كركوك"، "اربيل" و "مُوصل" و در جنوب "تلفر" در قسمت‌هاي تركمن نشين منطقه خود مختار بايد اعلام شود. "ياي‌چيلي" در همين كنگره و برای دفاع از همين طرح از دولت تركيه طلب ياری كرد! او گفت كه تقسيم عراق به سه منطقه ياد شده را بدون در نظر گرفتن مناطق خودمختار تركمن نشين قبول نخواهد كرد.

آغاز فعاليت پايگاه‌های نظامي

در سال‌های 87-1980 هزاران تركمن اعدام و يا قتل‌عام شدند. در اواخر سال 1980، بعنوان عكس‌العمل متقابل، تشكيلات ملي-دمكراتيك تركمن‌های عراق بوجود آمد كه بعدها به جبهه عمومي دمكراتيك عراق پيوست. اين تشكيلات در سال 1981 در منطقه "سينات"، در سال 1982 در منطقه "ناوزانگ ستادهای نظامی خود را برقرار كرد.

در سال 1983 حزب ملی تركمن عراق تاسيس شد. رهبران اين حزب در نشست‌های رياض، بيروت، لندن و امريكا شركت كردند. اين حزب در شمال عراق راديو، تلويزيون و مطبوعات مستقل خود را دارد و گفته مي‌شود تعداد افراد مسلح آن 350 نفر است.

در ماه دهم سال 1994 حزب ملی تركمن و ديگر تشكيلات تركمن در صدد تشكيل يك جبهه برآمدند و در 24 آپريل 1995 جبهه تركمن عراق بطور رسمی اعلام شد كه در شمال عراق بعنوان تشكيلات عموم تركمن‌ها فعاليت مي‌كند. در 5 فوريه 1997، با هدف اتحاد همه تركمن‌ها، به رهبري و ابتكار حزب تركمن در شهر اربيل يك كنگره برگزار شد. در اين كنگره نمايندگان انجمن‌های تركمن اروپا، امريكا، كانادا و استراليا شركت كردند. اين نمايندگان براي شركت دراين كنگره به تائيد احزاب زير رسيده بودند:

1-       حزب ملی تركمن عراق 2- حزب تركمن 3- جنبش استقلال تركمن 4- كانون برادی تركمن 5- بنياد همكاری و فرهنگی تركمن 6- انجمن فرهنگی و همياری تركمن‌هاي عراق.

در همين كنگره 30 نفر بعنوان شوراي تركمن انتخاب شدند كه با اين انتخاب، عملا سه حزب جبهه تركمن را نمايندگی مي‌كنند 1- حزب ملی تركمن عراق 2- حزب تركمن‌ها 3- جنبش استقلال تركمن.

تشكيلات و فعاليت‌های وابسته به جبهه تركمن عراق به اين شرح است:

-‌ دايره مربوط به امور خارجی و فعاليت‌هاي سياسي

-‌ دايره اطلاعات

-‌ دايره آموزش و پژوهش

-‌ دايره امنيت

-‌ روزنامه هفتگی به زبان تركمنی و عربي

-‌ روزانه 4 ساعت برنامه تلويزيونی و 18 ساعت برنامه راديوئي

-‌  آموزش زبان تركمني.

( در تكميل اين گزارش، خبر و گزارش مربوط به سفر رهبران كرد عراق به انگلستان را در آرشيو پيك بخوانيد.)